Göle (Merdinik)

Derler ki: »Çok eskilerde burası kocaman bir göl imiş. Sonra sular çekilmiş, güzel, güzel olduğu kadar da yeşil bir ova oluşmuş. Bu yerleşim bölgesine, göl adından esinlenerek Göle adını vermişler.«

Göle adına ilgili başka söylenceler de dinledim. »Kol-kola« anlamında bir isim daha var imiş. Giderek »Kola« adı Göle olmuş.

Bu yöreye yerleşen Türkmen ya da Terekeme boylarının yeşil renge göğ dedikleri için, bu yöreye Göglü Ova demişler: Göglü sözcüğü giderek, »Göyle« Göle olarak değişime uğramış. Şimdi bu yöreye Yeşil Göle deniyor.

Bu söylencelerin hemen hepsini yazmak yerine, birini daha aktaralım. Köle Bey diyarı olarak bilinen bu yöreyi, Osmanlılar 16. yüz yılda kendi topraklarına katınca Köle adını değiştirerek Göle koymuşlar.

Bildiğim kadarıyla eski adı »Merdinik«, Merdinik ilçesi, Merdinik Tepesinin eteğinde kurulan şirin bir köydür. Daha sonraları Merdinik halk tarafından merkez adıyla anılmaya başlanmış. Çok sonraları Göle olarak değiştirilmiş.

Göle çok önceleri, Ardahan sancağının güney kesiminde olduğu için, adına »Küçük Ardahan« da denmiştir.

Söylencelerden sıyrılarak günümüze gelelim. Göle ilçesi, bir yönüyle de Deli Yusuf’un yurdu olarak tanımlanan Yiğitkonağı Boğazından önce birleşen Kür Irmağının beş kolundan dördünün yayıldığı kocaman bir ovadır.

Göle ilçesinin güneyinde Allahu Ekber Dağları yeralır. Kuzeyinde Ardahan, doğusunda Kars, batısında ise Erzurum sınırlarıyla çevrilidir.